California deel drie - USA

California deel drie

USA

TRESTLES

We zakken verder af naar het zuiden, terug naar Trestles. De wedstrijd in inmiddels begonnen. Een voordeel van surfers te fotograferen is dat hun strijdtoneel de zee is. Met andere woorden, ze moeten net als iedereen langs dezelfde weg naar het strand. “Kooks or world champions, they take the same road to heaven.”

Zo krijgen we Jordy Smith voor de lens, op dat moment de nummer één in de rangschikking. Hij komt na een training aangeslenterd met zijn board onder de arm. We spreken hem aan en hij gaat akkoord, net wanneer Medina met zijn gevolg passeert. Gabriel lacht met ons. Hij draait met zijn pols alsof hij wil tonen dat hij straks afkomt en we liplezen het woord ‘later’. Maar de glimlach op zijn gezicht verraadt zijn machtsspel vanwege zijn status. 

JORDY SMITH - pro surferCape Town, South Africa ©Stephan Vanfleteren
JORDY SMITH - pro surfer
Cape Town, South Africa ©Stephan Vanfleteren

Wij moeten er ook om lachen, maar ik beslis om niet op te geven. Medina is nog niet van me af. Ik ga er ook een sport van maken om het hem te vragen telkens wanneer ik hem zie. “After the contest” is het plaatje dat hij elke keer weer oplegt als ik hem later de vraag stel. Wel, ik zal er zijn na de contest.

En dat gebeurt sneller dan hem lief is. In de derde ronde verliest hij van van landgenoot Jadson André. Zijn kampioenschapsrace lijkt gesneuveld, want zoveel achterstand is moeilijk goed te maken. Hij steekt ons voorbij met het golfkarretje dat hem naar de parking brengt. Ik sta langs de kant en doe teken. Hij zwaait terug met zijn hand. “Next time, next time.” Ik laat ze passeren maar weet dat er een snel en kort wandelpad is naar de parking. Ik stap goed door en kom tegelijk met hem aan. 

Hij geeft nog een paar handtekeningen aan fans en ik spreek hem weer aan. “Your contest is over, maybe it’s time for the shoot”, zeg ik licht provocerend. Hij lacht sportief. Niet slecht voor een atleet die bekendstaat om zijn focus en vechtlust om zo gelaten te reageren. Is het verdoken woede of aanvaarding van het lot? “Ik kom morgen free surfen, dan kan het”, zegt hij. Het is mijn laatste reis langs het competitiegebeuren, vertel ik hem. “Your problem”, zie ik hem denken. Ik weet dat ik met een kluitje in het riet word gestuurd maar sta de dag erna toch maar paraat, je weet maar nooit.
Maar nee, hij komt inderdaad niet. Een portret van Medina zal voor een ander leven zijn.

Kolohe Andino krijgen we wel te pakken. Hij schenkt zijn prijzengeld aan het Amerikaanse Rode Kruis voor hun werk na orkaan Irma. Drievoudig wereldkampioen Carissa Moore laat zich ook fotograferen. Ze is helemaal on fire. Een nieuwe plank maakt haar veel zelfverzekerder dan in het begin van het seizoen. 

We zien wereldkampioene Tyler Wright passeren, zij kijkt bedrukt en voelt zich niet super. Ons vermoeden geeft ons gelijk. Het is vreemd, we kennen maar een fractie van surf, maar ik durf te beweren dat je aan een atleet kan zien of hij in vorm is of niet. De lichaamshouding en de mimiek in het gezicht verraden alles. Ik had met deze kennis beter wat weddenschappen afgesloten.

CARISSA MOORE - surf champion Oahu, Hawaii, US ©Stephan Vanfleteren
CARISSA MOORE - surf champion 
Oahu, Hawaii, US ©Stephan Vanfleteren

We zien de legendarische skater/surfer Christian Fletcher voorbijwandelen, bier in de ene hand, sigaret in de andere. Door de wedstrijd kan hij niet surfen en dus hangt hij maar wat rond. Ik had hem al in de ochtend gespot toen hij met zijn oldskool chopper op het strand kwam aangereden. Bij hem geen mountainbikes met batterijen. Ik fotografeer later zijn vader Herbie in zijn Astrodeck-fabriek, waar surfpads worden vervaardigd, een soort kunststoffen matjes om een betere grip te hebben op het board. Hij runt de familiezaak met zijn vrouw Dibi. De familie is een fenomeen en een unicum in de surfwereld. Dibi lijkt zo uit Dynasty of Dallas te zijn weggelopen. Je zou eerder vermoeden dat ze uit Texas komt dan uit California. Voor haar leeftijd ziet ze er nog stunning uit. Ze is expliciet, neemt geen blad voor de mond. Ze sleurt met kartonnen dozen, snijdt ze open, verstuurt ze, neemt de telefoon op, met andere woorden: ze doet alles. Ze is de matriarch van de familie, she’s the woman

Dibi complimenteert me met mijn foto’s. Ze werkte eerder met Bruce Weber en Annie Leibovitz. Surffotografen zitten nu zonder werk, vertelt ze. Er is veel veranderd in de surf. De punk is eruit. Alles is gepasteuriseerd, “just like milk from the supermarket”. Christian was de laatste van een tijdperk dat nooit meer terugkomt. Hij surfte en skatete altijd als kind en is een held voor de jongere generatie.

Ze vraagt me of ik Christian al te pakken heb gekregen. Neen, antwoord ik, hij neemt zijn telefoon niet op. “Well, neither for me, I don’t know where he is. But I don’t care.” Ja, de Fletchers zijn een bijzondere familie. 

Machtige baard, coole stijl en great looks

Vader Herbie omschrijven is moeilijk, maar noem hem gerust een legende. Later op de reis zullen we op the Walk of Fame van Surf Town Huntington de handen van Herbie in beton zien staan met als onderschrift ‘Local legend’. Maar zijn faam gaat verder dan dat. Hij is overal bekend, van Hawaï tot Californië. Hij is half Cheyenne, half blank. Gerry Lopez is een goede vriend van hem. Hij is niet alleen een formidabele surfer, hij is ook de man van de jetski geweest. Toen in de jaren tachtig de golven aan de North Shore enorm waren, haalde Herbie zijn opgedreven Kawasaki-jetski boven.

En dan maar tussen de megagolven rijden. Ook kleinzoon Greyson is een prodigy. Topskater en nu ook free surfer.
Machtige baard, coole stijl en great looks.
Vader Herbie wil een afspraak voor me regelen met hen maar de vogels zijn al gaan vliegen. Letterlijk: Christian en Greyson zitten op een vliegtuig richting oostkust van de VS om op de uitlopers van de orkaan Irma en Maria in Rhode Island te surfen. Dat wordt ook weleens smalend ramptoerisme genoemd. 

Unbelievable! Hurricane Irma Surfing Man 

Quasimodo

Op het strand lopen we Sally Fitzgibbons tegen het lijf. Ze is de vrolijkheid zelve, maar in de wedstrijd is ze een vechter. En Lakey Peterson, nog een mooie vrouw. Maar onderschat achter deze mooie façades hun strijdlust niet. We zien ook Eli Hanneman, het nieuwe wonderkind. Is hij degene die John John zal opvolgen?

Nadien ontmoeten we Mickey Munoz. Hij woont in de buurt van San Clemente in een houten vissershuisje volgepropt met surfplanken (volgens zijn vrouw Peggy zijn het er zeventig in totaal). Het is het gezelligste huis dat ik in Californië heb betreden. Mickey is legendarisch geworden door een impulsieve ingeving: de Quasimodo-houding.
Er bestaat een bekende foto van Eddie Vedder, frontman van Pearl Jam en een fervente surfer, gemaakt door fotograaf Anton Corbijn. En hoe staat Eddie Vedder op de foto? Juist, in de Quasimodo!

Mickey beeldt de pose voor me uit, maar het beeld klopt niet. De Quasimodo doe je niet aan land, die doe je op de golf. 

Mickey Munoz was samen met Greg Noll toen ze voor de eerste maal Waimea surften in 1957. Wie was nu de eerste die de eerste golf afsurfte? “Misschien dat Greg het eerst in het water sprong maar het was waarschijnlijk een obscure surfer die als eerste rechtsprong. Hij viel, ik was op dezelfde golf en vloog over hem. Het maakt eigenlijk niet uit wie het was. We just surf.”

Ook minder bekenden worden gefotografeerd. Blonde jongens, rastamannen, mormonen. You name it. Het strand is de wereld, en de wereld is ook een beetje het strand.

MICKEY MUNOZ - surf legend/surf pioneerDana Point, California, US ©Stephan Vanfleteren 
MICKEY MUNOZ - surf legend/surf pioneer
Dana Point, California, US ©Stephan Vanfleteren 

Boogie board

Ik bel Tom Morey. “What’s in it for me? Will you pay me”? Uitvinder van het boogie board maar ook ingenieur bij Douglas en Boeing, én jazzmuzikant. Hij speelde nog met Dizzy Gillespie. Vandaar de naam van zijn uitvinding: boogie board, naar de boogiewoogie.
Hij is half blind geworden en moeilijk te been. Zijn vrouw haalt de Hawaïaanse hemden uit, maar hij weigert zijn T-shirt met lange mouwen uit te trekken. Hij mag dan oud en slechtziend zijn, hij is nog steeds koppig en intelligent.
Het allereerste boogie board wordt erbij gehaald. Een museumstuk uit 1971, met een krant uit Honolulu er in spiegelbeeld opgeplakt.

TOM MOREY - boogie board inventor/shaper/engineer/musicianSan Clemente, California, US ©Stephan Vanfleteren 
TOM MOREY - boogie board inventor/shaper/engineer/musician
San Clemente, California, US ©Stephan Vanfleteren 
Dave Winchester in another level - bodyboard 2017 

We worden ook uitgenodigd bij Brian Bent.
Wanneer we in San Juan Capistrano parkeren, ligt hij onder een van zijn wagens te sleutelen. Zijn smerige handen verraden zijn liefde voor auto’s. Hij kan alles met zijn handen – zijn prachtige, zelfgemaakte board is een juweeltje. Hij is de Panamarenko en de Marlon Brando van de surf. Een man die leeft in functie van retro en kunst. Hij bouwt eigen auto’s (hot rods) en motoren en hij ontwerpt zijn surfboards. Hij is een en al vintage. Een mooie, handige man met een nostalgische geest. 

BRIAN BENTfree surfer/longboarder/skater/musician/artistSan Juan Capistrano, California, US ©Stephan Vanfleteren
BRIAN BENT
free surfer/longboarder/skater/musician/artist
San Juan Capistrano, California, US ©Stephan Vanfleteren
The Life & Times of Brian Bent 

De wedstrijd in Trestles is over.
Julian Wilson grijpt naast de kans om een slag te slaan en verliest in de achtste finale. Maar nadien komt hij, zoals hij beloofde, toch voor mijn lens staan. De man heeft zonet naast de titelrace gegrepen maar straalt niets van negativisme uit. Wat een psychologische veerkracht heeft deze vriendelijke Australiër. Goede man, prachtige surfer.
Uiteindelijk wint Filipe Toledo in Trestles.
Twee maanden en drie wedstrijden later zal John John Florence zich voor de tweede maal op rij tot wereldkampioen kronen.

FILIPE TOLEDO - pro surferSão Paulo, Brazil  ©Stephan Vanfleteren 
FILIPE TOLEDO - pro surfer
São Paulo, Brazil ©Stephan Vanfleteren 

Surf Tribe, Het boek

De collectie SURF TRIBE is gebundeld in een nieuw fotoboek. Met meer dan 300 portretten van o.a. Kelly Slater, Gerry Lopez, John John Florence, Laird Hamilton, Bethany Hamilton, Greg Noll, Stephanie Gilmore, Mick Fanning, Joel Parkinson, Mickey Munoz, Filipe Toledo en Tom Carroll. 
Stephan Vanfleteren portretteert zowel jong talent als levende iconen en oude legendes, zowel competitiesurfers als freesurfers. In dit boek vind je geen actiefoto’s op azuurblauwe golven maar wel serene zwart-wit portretten in Vanfleterens bekende, beklijvende stijl. Deze beeldenreeks dringt door tot de ware kern van de surfcultuur: de liefde voor het water, de verslaving aan de golf, de passie voor de surf. 
Met een voorwoord door surflegende Gerry Lopez. 

Het boek is te koop in je favoriete boekhandel en via www.uitgeverijhannibal.be
Prijs: € 59

Surf Tribe, Het boek

Tentoonstelling Kunsthal

Vanaf 13 oktober tot en met 13 januari 2019.
Van dinsdag t/m zaterdag, 10 — 17 uur
Zondag, 11 — 17 uur

Museumpark
Westzeedijk 341, 3015 AA Rotterdam
Nederland

Tickets & info

Volwassenen : € 14
Jongeren t/m 17 jaar: gratis
CJP en studenten t/m 26 jaar: € 7

communicatie@kunsthal.nl
www.kunsthal.nl