California - USA

California

USA

Trestles

We landen in Los Angeles, de stad der engelen. De hitte is snoeihard, de Hills langs The Valley staan in brand. We verwerken onze jetlag op Venice Beach, omgeven door wietwalmen, skaters, toeristen, dagjesmensen, daklozen en surfers. Op Venice Beach vind je het allemaal. De oceaan laat kleine golfjes op het strand rollen. Enkel longboarders rijden op de mooiste rimpels. Baywatch bekijkt ze. Pamela Anderson noch David Hasselhoff zijn hier te bespeuren. 

We besluiten om snel naar Trestles bij San Clemente te rijden. Volgens veel Amerikanen biedt Lower Trestles de beste golf van Californië. Dat zou wel eens waar kunnen zijn, want de golven die we onderweg zagen, waren niet te vergelijken met wat we in Trestles zien. Niet dat de golf bij ons eerste bezoek perfect was, maar het volume en de kwaliteit zijn beter dan wat we op de andere stranden zagen. Trestles is bijzonder, want om er te komen moet je de auto op een parking ver van de surfspot zetten en een klein uurtje wandelen. Aan het begin van het wandelpad staat geschreven: “No Kooks” en wat verder “If you don’t live here, don’t surf here”. Nou, dat is duidelijk. Maar geen haar op ons hoofd dat eraan denkt dat wij hier op dit heilige water zullen surfen. Het doet me denken aan het mooie citaat “If you are not an artist, don’t spoil the canvas”. Deze golven zijn te mooi voor prutsers.

Het wandelpad neemt ons mee onder een viaduct van de Interstate 5 Highway. Een iconisch beeld van de betreurde Andy Irons siert een betonnen pijler. Een prachtige graffiti van de gevallen engel. Daarna klauteren we door de bosjes en steken we een onbewaakte spoorweg over. Om het halfuur passeert er wel een Amtrak-trein. Het getoeter van de locomotief lijkt een manier van de bestuurder om de zee te groeten maar is vooral bedoeld om overstekende surfers te waarschuwen. Niet alleen passagierstreinen komen voorbij maar ook ellenlange goederentreinen met soms bijzondere ladingen, zoals militair materieel. Groter kon het contrast tussen twee totaal verschillende werelden niet zijn dan toen een goederentrein met honderden woestijntanks voorbijdenderde terwijl twee surfers in natte zwembroek met hun surfboard geduldig stonden te wachten tot de laatste tank gepasseerd was. Peace and war. Want ook dat is zo speciaal aan Trestles: het ligt naast een van de grootste militaire domeinen van de VS, Marine Corps Base Camp Pendleton.

“If you are not an artist, don’t spoil the canvas”

Wanneer je op de Interstate 5 van Los Angeles naar San Diego rijdt, kan je vanuit de hoogte de surfspot zien liggen, met de swell die in de verte komt aangerold. Maar je auto dichtbij parkeren, no way. Het is een natuurpark, maar het voelt eerder aan als een stukje no man’s land. Malibu en Venice Beach zijn hier ver weg. Zwerfhout op het strand en de ene surfspot na de andere, naargelang je kunde of je goesting. Lower Trestles (Lowers), Upper Trestles (Uppers), Middle Trestles (Middles), Cottons, The Church… voor elk wat wils. Kinderen en volwassenen komen aangefietst, soms op een elektrische fiets en met hun board schuin op de fiets. Tijdens de week komen volwassenen heel vroeg voor de werkuren en kinderen vaak na school. In het weekend is iedereen van de partij met barbecuesets én surfboards. Meer moet dat niet zijn om een ideale dag met familie te beleven.

De wedstrijd is nog niet bezig maar de kampioenen komen er al trainen. Het is altijd mooi om te zien hoe ze vanuit de verte komen aangewandeld, hun blik gesandwicht tussen de oceaan en het pad waarop ze lopen. Daar zal het straks gebeuren. De sfeer is nu nog gemoedelijk maar de koorts zal met de dag stijgen. De eerste koortsopstoten aan het begin van de wedstrijd zullen we niet meemaken, maar daar hadden we een goede reden voor.

“Kom maar af”, stond er te lezen. “Let wel, ik vertrek binnen drie dagen naar Bali. Als je me wilt fotograferen, kan je beter niet wachten.” Ondertekend door mister Gerry Lopez himself.

Dat we antwoord krijgen van de op één na beste surfer aller tijden is op zich al een wonder. 

Throwback Thursday - Gerry Lopez Super Session

We hadden op het thuisfront gehoord dat Mr. Pipeline niet meer op Hawaï woonde, zelfs niet in Californië, maar in de bergen ergens diep in Oregon. De kans dat we hem zouden vinden, was quasi nihil.

Eigenlijk hadden we hem al opgegeven nog voor we moeite hadden gedaan. Maar na aanhoudend mailen kwam plots het verlossende bericht.

Hoe graag we ook op Trestles waren gebleven, voor Lopez twijfel je niet. Ook niet om een rit van 1.350 kilometer te maken. Lopez woont in Bend in Oregon, vanwege het snowboarden. De fijne poedersneeuw op de Cascade Range is ideaal. Surfen, skaten, snowboarden, het is allemaal familie van elkaar.

Lopez heeft zijn shop/atelier waar hij eigenhandig zijn beroemde boards maakt, met de befaamde bliksemschicht over de lengte van het board. 

GERRY LOPEZ, surf legend/shaper/writer/journalist/yoga teacherBend, Oregon, US ©Stephan Vanfleteren
GERRY LOPEZ, surf legend/shaper/writer/journalist/yoga teacher
Bend, Oregon, US ©Stephan Vanfleteren

De tank wordt volgegooid en we rijden van San Clemente richting Bend. We rijden en rijden. En we reizen niet alleen: Eddie Vedder, ook een fervente surfer, reist met ons mee op de achterbank van onze Ford. Of beter, de soundtrack van Into the Wild vergezelt ons langs heuvels die eerst door Interstates worden doorsneden en later via kleinere Highways door bossen en bergen. De zee en de society laten we achter ons. Onze laatste honderd kilometer wordt begeleid door prachtig zonlicht dwars door de mist. Ik begrijp niet hoe mist zo hardnekkig kan zijn op een warme namiddag. Maar het blijkt geen mist te zijn, het is rook. Bosbranden, verspreid over ontelbare hectares. Afgesloten wegen, omleidingen, uitgebrande bossen, landschappen zoals het decor van De weg van Cormac McCarthey. Constante rook en brandgeur. Nooit gedacht dat we dit zouden tegenkomen.

Na bijna twee dagen rijden komen we aan in Bend. Ik ben er lang geleden al eens geweest, gepasseerd eigenlijk, voor een verhaal van hobo’s (treinzwervers) op goederentreinen. Bend was toen een tussenstop, een rangeerstation. Hier denderde ik ooit met een bevriende journalist over de rails. Twintig jaar later ben ik hier opnieuw. Van hobo’s naar surfers is een lange weg, maar beide groepen bestaan uit mensen met een verlangen naar vrijheid en beweging. De enen via een vloeibare golf, de anderen via een ijzeren rail.

Eddie Vedder - Society Into the Wild HD

We komen aan in de vooravond en beslissen om alvast het adres te controleren, hoewel we pas de ochtend erna afgesproken hebben. We komen terecht op een industrieterrein waar het atelier van Gerry Lopez Surfboards gevestigd zou zijn. De motor van onze wagen ligt net stil wanneer iemand naar ons toestapt. Het is Mr. Pipeline zelf. Zijn befaamde snor is al lang geleden weggeschoren en de parking op dit kleine industrieterrein doet weinig exotisch aan. Hij vraagt of we mee gaan surfen op de rivier. Nou, de kans om dat te zien laten we niet voorbijgaan, met de nadruk op zien en niet doen. De glibberige keien die we moeten oversteken, verraden alvast ons gebrek aan evenwicht. We sukkelen zo erg dat Gerry besluit om onze hand vast te nemen om zo het zijriviertje over te steken. Daar zien we een achttal mensen aan de rivier staan. Gerry schuift aan en wacht geduldig zijn beurt af. Het lijkt wel een Londens tafereel waar men op de bus wacht. Iedereen surft een aantal minuutjes op de oneindige golf. Gerry is de oudste van de surfers, maar de soepele manier waarop hij zijn plank en lichaam op de golf gooit, doet niet vermoeden dat hij een eind in de zestig is. Wij zien Mr. Pipeline surfen! Hier had ik nooit op durven hopen. Oké, het is Pipeline, G-Land of Uluwatu niet, maar ook op deze rivier met ijskoud bergwater laat de 69-jarige zijn soepelheid zien. 

Hij surft een poosje gezwind van links naar rechts om zich dan in het water te laten glijden, door de rivier te worden meegevoerd en er 50 meter verder terug uit te stappen en weer aan te schuiven. Het petje op zijn hoofd wordt daarbij zowaar amper nat. 

Het is een groepje van mannen die zo om beurten op de golf surfen. Een perpetuum mobile in thermisch surfpak. Er is een smokejumper bij, een man die in het midden van vuurhaarden gedropt wordt om bosbranden te blussen. Moet hij dan niet werken, aangezien het woud in brand staat? “Het brandt hier helaas al maanden”, zegt Gerry. “Het is een echt drama. Maar ook een brandweerman moet zich af en toe kunnen ontspannen.”

Na vier sessies is Gerry klaar en we spreken af hoe laat we morgen het portret zullen maken. 

yoga: GERRY LOPEZ, surf legend/shaper/writer/journalist/yoga teacherBend, Oregon, US ©Stephan Vanfleteren
yoga: GERRY LOPEZ, surf legend/shaper/writer/journalist/yoga teacher
Bend, Oregon, US ©Stephan Vanfleteren

Die ochtend staat hij rustig voor me te poseren. Ongevraagd neemt hij een yogahouding aan en staat daarna zelfs op één been. De onregelmatige ondergrond bemoeilijkt zijn stand, dus haalt hij een baksteen en daar staat hij dan. Als een prachtige reiger op één been. “Bij yoga en surf bewandel je hetzelfde pad, besef ik met het ouder worden. Het gaat bij beide over balans”, zegt Gerry zacht.

We praten nog lang na tot plots een groep ganzen boven ons hoofd vliegt, op weg naar het zuiden. Allebei kijken we naar dit mooie, onverwachte tafereel en ik zeg dat het een geschikt moment is om afscheid te nemen. Hij glimlacht en zegt dat hij dankbaar is dat ik gekomen ben. 

Ik corrigeer hem: “No Mister Lopez, I am grateful that you allowed me to come.”

Crescent City

We zijn klaar om naar Crescent City te rijden. Daar woont een andere legende: Greg ‘Da Bull’ Noll, de pioneer van Waimea.

De rook verdwijnt langzaam en met de verbrande dennenbossen in de rug rijden we bergaf, de zeebries van de Pacific Ocean tegemoet.

Crescent City ligt in het noorden van Californië. Daar woont Greg Noll nu in de bossen aan de oever van een rivier. 

Het regent terwijl we langs de gigantische redwood trees rijden. De nacht valt stilaan door de dichtgroeiende kruinen van het bos. We mispakken ons aan het licht. De hoeveelheid licht op een strand bij valavond is anders dan in een bos. Op een strand kan je het allerlaatste licht meepakken, maar in een bos valt de nacht sneller. Ook de regen bevordert de lichttoestand niet. Wanneer we anderhalf uur voor zonsondergang de auto voor het huis van Greg parkeren, beseffen we dat het nipt zal worden.

GREG ‘DA BULL’ NOLLbig wave surfer/surf pioneer/longboard shaperCrescent City, California, US ©Stephan Vanfleteren
GREG ‘DA BULL’ NOLL
big wave surfer/surf pioneer/longboard shaper
Crescent City, California, US ©Stephan Vanfleteren

Zijn vrouw Laura doet open, we doen beleefd onze schoenen uit en gaan naar binnen. Er speelt vrolijke Hawaïaanse muziek en we zien de gigantische rug van Greg aan de keukentafel. Hij is een kip aan het verslinden en kijkt ons niet aan. Dit komt niet goed, denk ik bij mezelf. Maar zodra er enkel nog kippenbotjes overblijven, heeft hij aandacht voor ons en horen we voor het eerst zijn stem. Na vijf minuten is de sfeer ontdooid en blijkt ‘Da Bull’ zeer hartelijk te zijn. 

Hij leeft niet meer bij de zee. “The ocean makes me nervous. Especially big waves, if I see them I want to go in. But I can’t, I am 80. It’s like seeing a beautiful woman, but you can’t get up anymore.” Zijn vrouw staat naast hem en glimlacht. Greg neemt geen blad voor de mond. Hij steekt verschillende malen de loftrompet als het over zijn vrouw gaat. Ze heeft nooit geklaagd wanneer hij weer eens ging surfen.

Greg Noll - Waimea Bay - 1957

De anekdotes vliegen in het rond, samen met de afgekloven kippenbilletjes.
“Waimea is zoals een vrouw. Ze heeft liefde en respect nodig, maar dat moet je ook niet te veel tonen, want anders kent ze je en leert ze je een lesje.” “We saw Waimea when it was flat”, vertellen we hem. “Well, she has another side.”  We geloven Greg niet alleen op zijn woord, we kennen ook de bekende foto’s van een boze Waimea.“Ik dook veel om te zien hoe de ondergrond eruitzag, met het koraal en de rotsen. Grillige, diepe grotten. Ik ken die plaats door en door.”

Hij vertelt over de iconische surffoto van hem aan Waimea. In tegenstelling tot wat velen denken, is die niet geposeerd. “Ik was aan het kijken hoe ik door de branding zou geraken. De fotograaf, John Severson, had een nieuwe Hasselblad, was aan het sukkelen met het filmpje en trok enkel die ene foto. Eén tel later was ik weg, de zee in.” Hij toont ons een schilderij in de woonkamer, gebaseerd op het legendarische beeld. Je ziet hem staan met zijn plank, net als op de foto. Noll grapt dat de kunstenaar extra geld vroeg toen hij vroeg om de golf groter te schilderen: “10 dollar extra per feet.” “A smart artist!” Ik zeg hem dat hij zich beter kleiner had laten schilderen voor 10 dollar minder. “Yeah, that’s good thinking, smartass.” Door onze humor kunnen we bij hem niets meer verkeerd doen. Size doesn’t matter, it’s proportion. Dat is een van de weinige dingen die ik geleerd heb in het leven. 

GREG NOLLl, iconische foto op Waimea ©Greg Noll
GREG NOLLl, iconische foto op Waimea ©Greg Noll

“Toen wij jong waren, bekeek men surfers als scumbags. Men stak ons in de gevangenis of jaagde ons uit de stad. Nu mogen we onze handen in beton duwen op de Surfing Walk of Fame in Huntington Beach. Yeah, things have changed. Bij de uitreiking van deze ‘prijs’ had ik mijn achterste in de bekende zwart-witstrepen van mijn favoriete zwemshort op de iconische foto bij Waimea geschilderd. Ik draaide me om en toonde mijn geschilderde kont voor de volle zaal. Een goeie grap, maar wat was het moeilijk om achteraf mijn gat proper te krijgen.”

“Vroeger kende iedereen iedereen aan de kust. We waren met nog geen honderd surfers allemaal samen. Zo was de leraar mister Vandijck zelf degene die spijbelde wanneer de golven goed waren.” Een verhaal dat we ook in Hawaï gehoord hebben. Het waren echte pionierstijden. 

The real big wedensday 60's the blue surfari "da bull" Greg Noll

Toen we samen met een paar haoles en de local Titus Kinimaka een dag door het oerwoud stapten, met al die vervelende mosquitoes, kwamen we uiteindelijk aan bij een prachtige baai. Dat was de ontdekking van de surfspot Hanalei Bay. Die dag waren het prachtige golven. ‘Titus, we found your spot.’

Hij vertelt over de winter van 1969, met volgens sommigen the biggest swell tot nu toe. De historische swell was afkomstig van drie verschillende stormen die in de Golf van Alaska een geheel geworden waren en zo een stormfront vormden van tweeduizend mijl op weg naar Hawaï. De golven bleven wekenlang beuken tegen de kusten van Hawaï. Delen van de North Shore werden geëvacueerd en de Kamehameha Highway was gedeeltelijk overstroomd. Het was The Swell of the Century. Greg surfte op 4 december in Makaha zijn career-defining bomb. Jock Sutherland, Bill Hamilton en Jeff Hakman beslisten om in Honolua Bay op Maui te surfen, waar ze – ik citeer – “the epic double-head freight trains” trotseerden.

Greg bekijkt mijn foto’s en is enthousiast, maar vraagt waarom zijn vriend Buffalo uit Makaha er niet bij zit. We vertellen hem dat hij zwaar ziek was toen we bij zijn zoon op bezoek waren. “He’s better now. Laura, call Buff.” Een halve minuut later hangt Greg met Buff aan de lijn. “Hey Buff, I have two friends here, can they photograph you?” “Will they photograph you?” klinkt het aan de andere kant. “Yes”, antwoordt Greg. “Are they haoles?” vraagt Buffalo. “Yes.” En dan een gespeelde stilte. “Oayk, they are welcome.”

Greg ziet mijn portret van Kelly, schudt het hoofd en zegt: “A lot of people want to know what’s behind those eyes. He’s a monument.” Hij ziet Jock: “He needs a meal, so thin. Surfing on LSD, that’s more like him.”

De verhalen blijven komen, net zoals de druppels, en het licht verdwijnt meer en meer. “You know what, come back tomorrow. We’ll do the photo shoot then. Eleven o’clock. Deal?”

Jedediah Smith Redwoods State Park

We rijden dwars door Jedediah Smith Redwoods State Park, wat misschien wel een van de mooiste stukjes asfalt door de natuur is. Redwood trees, gigantische bomen. Alles in de buurt van Greg Noll is gigantisch. De golven, de bomen en ja, hijzelf ook. 

De volgende ochtend zit hij in zijn vissershok, vol visgerief en wel meer dan honderd schroevendraaiers. Overal in zijn huis hangen zelfgevangen vissen tegen de muur. Meer dan surftroffeeën. De vissen zijn geëxposeerd zoals surfboards. “Deze heb ik gevangen in Alaska. Man, that was the biggest thrill in my life. Bigger than any wave I’ve surfed.” Vreemd om dit te horen uit de mond van een big wave surfer.

We gaan naar zijn schuur, waar nog houten boards worden gemaakt. Het is de grot van Ali Baba voor old school nostalgic surfers. Alle soorten longboards. Zijn zoon komt hier om de zes weken aan nieuwe boards op bestelling werken. Boards van soms wel 10.000 dollar. Hout is zo’n mooi materiaal, en dat in die houten schuur onder die gigantische bomen, in dat mysterieuze bos. Duke Kahanamoku zou ieder moment op de deur kunnen kloppen. 

Ik vraag hem naar Buffalo, in verband met het telefoongesprek van gisteren. Of het nu echt een punt is dat we blank of gekleurd zijn? “Welnee, het is een running gag die al ons hele leven meegaat. Het feit dat we blank zijn, speelt niet mee. Weet je, ik zat vroeger in de auto met drie lokale Hawaïanen toen we op zoek waren naar goede golven. Ze spraken over de haoles, vergetend dat ik er ook een was. Maar na wat de witte mannen hen hebben aangedaan in het verleden, is het verbazend mooi dat ze zo vergevingsgezind zijn. Bij een omgekeerd scenario was dat wel anders geweest. Een blanke testte een pistool en schoot daarbij een Hawaïaan dood. Buffalo heeft me dat verhaal nog verteld. Hij was toen nog een kind, maar hij is het nooit vergeten.”

We maken ons klaar voor het portret. “Shoot. You can ask me what you want”, buldert Greg. “Ok, shirt off”, grap ik. “No, not that young man. I know I am a fat-ass.Da Bull, yeah right, no Bullshit you mean. 

Een tachtiger en een veertiger, die als kinderen zitten te dollen.

De shoot verloopt prima, de hond en vrouw komen er zelfs even bij. Hij is een van de enige twee surfers van het project die ik mag fotograferen met een Hawaïaans hemd. Vergeet dus het cliché van The Beach Boys en de Hawaïaanse hemden, het bestaat niet meer. Ik fotografeer Greg en hij blijft me entertainen, zelfs een buishoed komt er even aan te pas. De gelijkenis met Winston Churchill is frappant. En ik durf te beweren dat het temperament ook wel eens gelijkaardig zou kunnen zijn. Als ik de man die altijd de zee in ging vraag wanneer hij voor de laatste keer gesurft heeft, wordt het stil. “Lang geleden”, antwoordt hij. Met een stilte in de stem die we nog niet bij hem gehoord hebben – en met een vriendelijke duidelijkheid van “no further questions”.

De fotoshoot zit erop. We omarmen ‘Da Bull’. De sterke arm rond mijn nek. De armen die al die grote golven hebben getrotseerd. Hij houdt me in een amicale wurggreep. Een tachtiger en een veertiger, die als kinderen zitten te dollen. We maken grapjes en ik pak zelfs zijn tepel vast tussen mijn twee vingers. “You can do everything with it, as long as you don’t suck on it.”

GREG ‘DA BULL’ NOLLbig wave surfer/surf pioneer/longboard shaperCrescent City, California, US ©Stephan Vanfleteren
GREG ‘DA BULL’ NOLL
big wave surfer/surf pioneer/longboard shaper
Crescent City, California, US ©Stephan Vanfleteren

“Come, let’s have lunch.” Afspraak in de Mexicaan aan de haven. Daar ligt zijn vissersboot. Het vissen heeft het surfen vervangen. “Ik kom nog elke dag naar de oceaan. Nee, het water in de rivier is niet genoeg. Dat is niet hetzelfde. Soms surf ik met mijn vissersboot op de golven bij de haven. That’s still fun.

Tijdens de lunch blijft hij over Waimea praten. Het kruis van de kerk in combinatie met rotsen bij zonsondergang en met het dorp om de ideale positie te bepalen voor de line-up. Waar deze drie lijnen elkaar perfect kruisen, is de plaats om de golf te pakken. Als je kinderen je ooit vragen waarom je wiskunde hebt op school, dan is dit een goed voorbeeld. Wiskunde en surfen zijn betere vrienden dan je zou denken.

En ik moet denken aan een quote van Kelly Slater: “I always thought of the wave as an equation.” Vrij vertaald: ik kijk naar een golf alsof het een wiskundige vergelijking is.

“Wie was er toen de beste?” vraag ik hem. “Dat verschilde van dag tot dag. Maar iedereen wist wie die dag de beste golven had afgesurft. Er werd dan niet gepocht, de ‘winnaar’ werd in stilte bevestigd.”

ONTDEK HIER ELKE MAANDAG EEN NIEUW REISVERHAAL. VOLGENDE WEEK 28/05 CALIFORNIA TER, USA

Surf Tribe, Het boek

De collectie SURF TRIBE is gebundeld in een nieuw fotoboek. Met meer dan 300 portretten van o.a. Kelly Slater, Gerry Lopez, John John Florence, Laird Hamilton, Bethany Hamilton, Greg Noll, Stephanie Gilmore, Mick Fanning, Joel Parkinson, Mickey Munoz, Filipe Toledo en Tom Carroll. 
Stephan Vanfleteren portretteert zowel jong talent als levende iconen en oude legendes, zowel competitiesurfers als freesurfers. In dit boek vind je geen actiefoto’s op azuurblauwe golven maar wel serene zwart-wit portretten in Vanfleterens bekende, beklijvende stijl. Deze beeldenreeks dringt door tot de ware kern van de surfcultuur: de liefde voor het water, de verslaving aan de golf, de passie voor de surf. 
Met een voorwoord door surflegende Gerry Lopez. 

Het boek is te koop in de expo, in je favoriete boekhandel en via www.uitgeverijhannibal.be
€ 59 / € 55 in de expo

Kanibaal Hannibal
Surf Tribe, Het boek