Knokke-Heist - België

Knokke-Heist

België

Surf en fotografie

Het begon zoals het vaak begint: met een vraag.

Een vriend vroeg of hij iets mocht pitchen in zijn gemeente.
Hij woont aan de zee, op het oostelijkste punt van de Belgische kust, namelijk in Knokke-Heist. Zelf woon ik aan de Westkust. De rivaliteit tussen de Oost- en Westkust is al jaren een running gag. De Westkust heeft vanwege de uitgestrekte stranden eigenlijk helemaal geen goede golven. Niet dat de Oostkust nu het mekka van de surf is, maar ik moest wel toegeven dat die golfjes aan de Oostkust niet alleen wat groter waren maar dat ze ook heel fijn uitrolden op een manier die ik niet kende. 

Knokke-Heist is bovendien niet alleen bekend om zijn betere surfcondities maar ook vanwege zijn traditie met fotografie.

Bij de pitch zouden we die twee bij elkaar brengen: surf en fotografie. De vraag werd gesteld en een antwoord kwam snel: ‘Kom maar af’.
En we kwamen. 

Eigenlijk zijn we de zo gehate kooks omdat onze lompheid de golf en de goede surfers verstoren.

Maar eerst bedachten we een plan. Ik zou me niet toespitsen op actiefoto’s, noch op het azuurblauw.
We kozen voor het omgekeerde: zwart-wit en totale stilstand. Stilstand in de vorm van een portret. Niet gevangen in de vlucht maar geduldig in de pose. Portret in de zuivere vorm met neutraal, zacht daglicht.
We ontvouwden onze plannen over de tafel. We zouden naar Frankrijk trekken, naar Hawaï of course, Californië indeed, Australië, Nieuw-Zeeland, Bali, Sri Lanka, en ook naar Afrika – maar naar waar wisten we natuurlijk nog niet. We hadden anderhalf jaar om de wereld af te dweilen. De mensen van Knokke-Heist luisterden aandachtig, werden meegezogen door ons enthousiasme en voor we het wisten, zaten we samen op een golf.

We waren beiden occasionele surfers, eigenlijk zijn we de zo gehate 'kooks' omdat onze lompheid de golf en de goede surfers verstoren. Kooks, niet in de betekenis van Cambridge Engels van ‘an excentric or mad person’ maar van het Hawaïaanse woord kok, wat eigenlijk stront betekent. En in mijn geval is dat een correcte term. Ik voel me vaak niet meer dan een drijvende stront tussen ervaren surfers.
Maar dat vernederde gevoel weegt niet op tegen het plezier dat ik in de golven mag meemaken. Iedere golf die ik wankelend op mijn longboard afrijd, is een overwinning op mezelf, op mijn stijve gewrichten en op de zwaartekracht.
Ik heb de liefde voor de zee, de fascinatie voor de golf en het respect voor de atleet. En ik wist dat surfers tot de mooiste atleten van de wereld behoren. Slank, strak, gespierd, soepel, getaand en gezond in kop en ledematen. Het zou een ode aan het lichaam en de zee worden. 

briesje uit noord-west van 3 mph, kleine swell

Wie wilde ik fotograferen? Mijn kennis van het hedendaagse pro surf was behoorlijk nihil.

Bovenaan stond uiteraard Jack O’Neill. De man die met zijn charisma en zeeroverslook maar vooral door zijn uitvinding van de wetsuit een van de belangrijkste mensen werd in de surfgeschiedenis. Dankzij Jack surft men nu niet alleen in warme oceanen maar ook in koude zeeën. IJsland, Ierland, Chili, San Francisco, het Canadese Nova Scotia, Noorwegen… globalisation door Jack dus. Ja, hij was nog in leven. Maar een leven eindigt, ook voor piraten en iconen. Nog voor de wind ons naar Santa Cruz, Californië, had gewaaid had Jack zijn laatste adem uitgeblazen. Ik heb het nog even opgezocht: 2 juni, briesje uit noord-west van 3 mph, kleine swell. Wereldwijd surfverdriet en dankbaarheid uit vooral het noordelijke halfrond.

Jack O'Neill. ©O'Neill
Jack O'Neill. ©O'Neill

Tweede grote naam: Kelly Slater, de GOAT, greatest of all time. De Mohammed Ali van de surf. Elf keer wereldkampioen. Hij is 46 en surft nog competitie tegen jongens die nog niet geboren waren toen hij voor de eerste maal wereldkampioen werd. Ervaring zat maar ook nog lenig, dedicated en intelligent. De oceaan heeft vele geheimen maar als er iemand het meest van zijn geheimen heeft ontfutseld is hij het wel. Hij ‘leest’ de zee als geen ander. Kelly Slater dus. Ja, die moesten we hebben. Zonder Kelly geen project.

KELLY SLATER surf legend/pro surfer/surf champion/GOAT (Greatest Of All Time) – Florida, US ©Stephan Vanfleteren
KELLY SLATER surf legend/pro surfer/surf champion/GOAT (Greatest Of All Time) – Florida, US ©Stephan Vanfleteren
The Best Of Kelly Slater 2017 - Youtube

Laird Hamilton was de derde naam. De blonde god die aan geen surfwedstrijd heeft deelgenomen maar wel de grootste golven opzocht. Volgens een moeilijk te meten regel zou hij niet de hoogste maar de zwaarste golf ooit hebben gesurft: de legendarische Millennium Wave in Teahupoo, Tahiti.
Laird is ook een uitvinder, innovator, acteur, fotomodel en ondernemer. Een van de pioniers van tow-in surfing, waardoor nog extremere golven konden worden getrotseerd. Ook de foil surf werd geperfectioneerd. Hij bracht het paddleboarden weer in het daglicht, volgens velen een eeuwenoude Polynesische traditie. 

En wie nog? Ja, John John Florence, de wereldkampioen, daar had ik vaagweg al van gehoord. 

Zou Tom Curren nog surfen? Ooit had ik hem als tiener in Biarritz in actie gezien. En Tom Carroll? Die man met zijn snor, ja juist, Gerry Lopez.

Maar toen was ons namenlijstje zo goed als droog.

Polynesische surfers
Polynesische surfers

We doken in de wereld van de hedendaagse surf en peddelden verder naar het verleden.
Er vielen namen als Dave Kalama, Joel Parkinson, Stephanie Gilmore, Filipe Toledo…
De lijst werd groot, eigenlijk oneindig.
Het was tijd om te beginnen.

En laat ik starten waar het ook begon. In Knokke. Boegbeeld Frank Vanleenhove heeft de pech in een land geboren te zijn waar golven en zeewatertemperatuur behoorlijk beroerd zijn. Windsurf en kitesurf zijn dan weer goed te beoefenen aan onze kust. Maar wij gaan niet voor de wind en de beauforts, we kiezen voor de golf, de swell.

Frank is onze waterman van België: surfen, kiten, paddleboarden, zwemmen én het opperhoofd van Surfers Paradise. Sommigen noemen hem de Laird Hamilton van de Noordzee. 

De bezieler is dan ook de helft van het jaar op weg naar exotische stranden om de golven af te rijden. Zijn bucket list wordt ieder jaar kleiner.
We hadden afspraak in de Surfers Paradise-club. Ik was op tijd, maar geen Frank te bespeuren. Na rondvraag kreeg ik te horen dat hij nog op zee zat.
Toen wist ik nog niet dat dit lot me veel zou overkomen. Afspreken met een surfer? Een tip: doe dat nooit in de buurt van de zee als je van stiptheid houdt.

Afspreken met een surfer? Een tip, doe dit nooit in de buurt van de zee als je van stiptheid houdt.

Maar het is niet uit onbeleefdheid of nonchalance dat een surfer te laat of niet komt opdagen. Het is die zee die aan de surfer trekt. Een surfer denkt niet aan tijd als hij op zee is. Hij denkt in termen van getijen, swells en goede golven. Een surfer laat een goede swell niet verloren gaan voor zoiets als een portret laten maken. Wanneer het een andere keer kan, dan zal het een andere keer zijn. Een fotograaf kan wachten, een golf niet. Iedere onbereden golf is een verloren golf in het hoofd van een surfer. In die zin herken ik hun verslaving aan de goede kwaliteit van een golf: het is zoals een fotograaf opfleurt bij het zien van mooi licht. Licht en golven, twee magische dingen.

Uiteindelijk zie ik Frank aan de horizon rechtopstaand peddelen richting shore. 

Frank staat eindelijk voor mijn lens. De kop is eraf, de eerste foto van het project wordt op amper 50 kilometer vogelvlucht van mijn huis gemaakt. De volgende afspraken zullen iets verder zijn, zelfs tot op een plaats waar ik niet verder van huis kan zijn. Maar daarover later meer.
Wij zijn klaar om te vertrekken.
Hossegor wacht op ons.

Surf Tribe, Het boek

De collectie SURF TRIBE is gebundeld in een nieuw fotoboek. Met meer dan 300 portretten van o.a. Kelly Slater, Gerry Lopez, John John Florence, Laird Hamilton, Bethany Hamilton, Greg Noll, Stephanie Gilmore, Mick Fanning, Joel Parkinson, Mickey Munoz, Filipe Toledo en Tom Carroll. 
Stephan Vanfleteren portretteert zowel jong talent als levende iconen en oude legendes, zowel competitiesurfers als freesurfers. In dit boek vind je geen actiefoto’s op azuurblauwe golven maar wel serene zwart-wit portretten in Vanfleterens bekende, beklijvende stijl. Deze beeldenreeks dringt door tot de ware kern van de surfcultuur: de liefde voor het water, de verslaving aan de golf, de passie voor de surf. 
Met een voorwoord door surflegende Gerry Lopez. 

Het boek is te koop in je favoriete boekhandel en via www.uitgeverijhannibal.be
Prijs: € 59

Surf Tribe, Het boek

Tentoonstelling Kunsthal

Vanaf 13 oktober tot en met 13 januari 2019.
Van dinsdag t/m zaterdag, 10 — 17 uur
Zondag, 11 — 17 uur

Museumpark
Westzeedijk 341, 3015 AA Rotterdam
Nederland

Tickets & info

Volwassenen : € 14
Jongeren t/m 17 jaar: gratis
CJP en studenten t/m 26 jaar: € 7

communicatie@kunsthal.nl
www.kunsthal.nl